Kayseri’nin Sessiz Akşamlarında Bir Kelime Oyunu: Eş Anlamlı Bulmaca Nedir?
Merhaba değerli Aktardanal okuyucuları. Bu yazımızda “Eş anlamlı bulmaca nedir” hakkında faydalı bilgiler bulabilirsiniz.
Çocuklukta kelimelere takılan bir zihin
Kayseri’de büyümek, soğuğun insanın içine işlediği ama aynı zamanda insanı kendine döndüren bir şey. Küçükken bunu anlamazdım. Sadece camın buğusuna isimler yazıp silmeyi severdim. Annem mutfakta yemek yaparken çıkan sesler, sokaktan gelen ayak sesleri ve radyoda çalan eski şarkılar arasında ben hep kelimelere tutunurdum.
Henüz 25 yaşındayım ama içimde hâlâ o çocuk var. Defterlerimin kenarlarına küçük notlar düşen, “bu kelime neden böyle hissediyor?” diye kendine sorular soran o çocuk.
İlk kez “eş anlamlı bulmaca nedir?” sorusuyla karşılaştığımda ilkokuldaydım. Öğretmenimiz tahtaya birkaç kelime yazmıştı. “Güzel, hoş, latif…” dediğinde sınıfta bir uğultu oldu. O an anlamamıştım. Sadece kelimelerin birbirine benzediğini sanmıştım. Ama içimde bir şey kıpırdamıştı. Sanki bir kapı aralanmıştı ve o kapının arkasında kelimelerin gizli bir dünyası vardı.
O gün eve döndüğümde defterime şunu yazmıştım: “Kelime dediğin şey, başka bir kelimenin gölgesi olabilir mi?”
Kayseri sokaklarında büyüyen bir kelime arayışı
Zaman geçti. Liseye, sonra üniversiteye derken hayat beni Kayseri’nin o geniş ama bazen insana dar gelen sokaklarında büyüttü. İnsanların yüzleri değişti ama benim kelimelere olan ilgim hiç değişmedi.
Bir dönem vardı ki, konuşmaktan çok yazmayı seviyordum. Çünkü konuşmak aceleydi, yazmak ise düşünmekti. Defterlerim doldukça içim boşalıyordu. Ama yine de eksik bir şey vardı. Sanki bazı duygular kelimelere sığmıyordu.
Bir gün Erciyes’in rüzgârı yüzüme çarparken otobüs durağında bekliyordum. Kulaklığımda eski bir şarkı çalıyordu. O an cebimdeki küçük not defterini açtım ve rastgele bir sayfaya baktım. Orada eski bir notum vardı: “Eş anlamlı bulmaca nedir?”
Kendi kendime güldüm. Çünkü o soruyu hâlâ tam olarak cevaplayamadığımı fark ettim. Ama artık sadece bir bilgi sorusu olmadığını da biliyordum. Bu, hayatın kendisiyle ilgili bir şeydi.
Kütüphanede başlayan sessiz fark ediş
Üniversite yıllarımda sık sık şehir kütüphanesine giderdim. Kayseri’nin o sakin, neredeyse zamanın yavaş aktığı kütüphanesinde oturmak bana iyi gelirdi. Kitap sayfalarının çevrilme sesi bile bir ritim gibi gelirdi.
Bir gün masama oturdum ve önümde eski bir bulmaca kitabı buldum. Sayfayı açtığımda başlık şuydu: “Eş Anlamlı Bulmaca.”
O an içimde tuhaf bir heyecan oldu. Sanki yıllardır aradığım bir şeyi nihayet bulmuş gibiydim. Hemen okumaya başladım.
Eş anlamlı bulmaca nedir? Basitçe, verilen kelimelerin anlamca aynı ya da benzer karşılıklarını bulmaya dayanan bir kelime oyunuydu. Ama o an bunu sadece bir oyun olarak göremedim. Çünkü benim için kelimeler zaten oyun değildi. Onlar duyguydu, hatıraydı, bazen de yaraydı.
Mesela “mutluluk” kelimesinin karşısına “sevinç” yazıldığında, bu sadece bir eşleştirme değildi. İçimde bir anı canlanıyordu. Bir kahkaha, bir yaz akşamı, bir kayıp.
O gün kütüphanede uzun süre kaldım. Sayfalar ilerledikçe içimde bir şeyler çözülüyordu. Ama aynı zamanda başka bir şey düğümleniyordu.
Bir kırılma anı: kelimeler yetmediğinde
Hayat bazen insanı bir kelimeyle baş başa bırakıyor ama o kelime yetmiyor.
Benim için o dönem “özlem” kelimesi böyleydi. Her şeyi anlatıyordu ama hiçbir şeyi tam anlatmıyordu. Birini özlüyordum. Ama bu özlem, basit bir eksiklik değildi. Daha derin, daha sessiz, daha ağırdı.
Bir akşam defterimi açtım ve uzun uzun yazdım. Ama yazdıklarım bana bile yabancı geldi. Sanki kelimeler içimdeki duyguyu taşımakta zorlanıyordu.
O an düşündüm: Eğer her kelimenin bir eş anlamlısı varsa, duyguların da var mıydı?
Belki de “eş anlamlı bulmaca nedir?” sorusu sadece bir oyun değil, insanın kendini anlama çabasıydı. Çünkü bazen aynı duyguyu farklı kelimelerle arıyoruz. Ama hiçbir kelime tam yerine oturmuyor.
O gece uyuyamadım. Pencerenin kenarında oturup Kayseri’nin sessizliğini izledim. Şehir uyuyordu ama benim içim uyanıktı.
Bir arkadaşla paylaşılan küçük bir an
Ertesi gün üniversiteden bir arkadaşım bana mesaj attı. “Kütüphaneye gel, sana bir şey göstereceğim” yazmıştı.
Gittiğimde masasında bir bulmaca gazetesi vardı. Gülümsedi ve “eş anlamlı bulmaca çözelim” dedi.
O an içimde garip bir şey oldu. Hem heyecan hem de yorgunluk.
Beraber çözmeye başladık. “Cesur” kelimesi için “yürekli”, “güzel” için “hoş”… Basit gibi görünüyordu ama ben her kelimede duruyordum.
Arkadaşım bana bakıp “çok düşünüyorsun” dedi.
Haklıydı. Ben sadece kelimeleri değil, onların arkasındaki hayatları düşünüyordum.
O an fark ettim ki eş anlamlı bulmaca nedir sorusunun cevabı sadece sözlükte değildi. İnsanların birbirine bakışında, söyledikleri ama söyleyemedikleri şeylerdeydi.
İçimde büyüyen sessiz umut
Zaman geçtikçe kelimelere bakışım değişti. Artık eş anlamlı bulmacalar bana sadece bir oyun gibi gelmiyordu. Onlar, hayatın küçük bir yansımasıydı.
Her doğru eşleştirme, içimde küçük bir rahatlama yaratıyordu. Sanki dağınık parçalar bir araya geliyordu.
Ama en çok şunu fark ettim: Bazı kelimelerin eş anlamlısı yoktu. “Kaybetmek” gibi, “beklemek” gibi, “gitmek” gibi…
Bu kelimeler tek başına duruyordu. Ve belki de insanı en çok onlar büyütüyordu.
Bir gün defterime şunu yazdım: “Eş anlamlı bulmaca nedir? Belki de aynı duyguyu farklı şekillerde anlamaya çalışmaktır.”
O cümleyi yazarken içimde bir rahatlama hissettim. Çünkü artık bazı soruların net cevabı olmadığını kabul ediyordum.
Kayseri gecelerinde kendi içime dönüş
Kayseri geceleri sessizdir. Bu sessizlik bazen insanı rahatlatır, bazen de içine çeker.
Bir gece yine pencerenin kenarında otururken defterimi açtım. Bu kez bulmaca çözmüyordum. Sadece düşünüyordum.
Kelimeler zihnimde dolaşıyordu: sevgi, özlem, umut, yalnızlık…
Her birinin yanında başka bir kelime arıyordum. Ama artık bunun bir zorunluluk olmadığını biliyordum.
Belki de hayatın kendisi büyük bir eş anlamlı bulmacaydı. İnsanlar birbirini anlamaya çalışırken farklı kelimeler kullanıyor, farklı yollar deniyordu.
Ama sonunda herkes aynı şeye ulaşmaya çalışıyordu: anlaşılmak.
Son bir fark ediş
Bugün hâlâ defterlerime yazıyorum. Bazen sadece kelimeler, bazen cümleler, bazen de yarım kalan düşünceler…
Ama artık “eş anlamlı bulmaca nedir?” sorusuna farklı bakıyorum. Bu soruyu bir bilgi olarak değil, bir yolculuk olarak görüyorum.
Kelimelerin birbirine değdiği, bazen birbirini tamamladığı, bazen de yetmediği bir yolculuk.
Ve ben o yolculuğun içinde hâlâ yürüyorum.
Kayseri’nin soğuk gecelerinde, defterimin sayfalarında, kalbimin sessiz köşelerinde…
Bugün “Eş anlamlı bulmaca nedir” üzerine güzel bir yolculuk yaptık. Aktardanal ile daha fazla içerik için takipte kalın!